B12 zinvol bij vermoeidheid en chronische pijn? Met super handige tips!

Is B12 pilletje slikken zinvol bij vermoeidheid en chronische pijn?
Vermoeidheid is, na je chronische pijn, waarschijnlijk je grootste klacht die je hebt. Even snel een pilletje vitamine B12 slikken lijkt dan heel verleidelijk, want B12 heb je nodig om energie te maken. Maar is het wel nodig of zinvol? Onze voeding zit namelijk vol met B12. Hoe kan het dan dat je alsnog een tekort kunt hebben?

Symptomen van een B12 tekort

De lijst met symptomen dat hoort bij een B12 tekort is erg lang. De symptomen kunnen per persoon verschillen. Bij de één staan de  neurologische klachten centraal, zoals doof en/of tintelend gevoel in handen en voeten. Bij de ander  vooral de chronische pijn. Dit kan  een B12 tekort vaag maken en wordt zodoende vaak over het hoofd gezien als diagnose.
De meest voorkomende symptomen zijn:

  • Moe, vermoeidheid
  • Hoge bloeddruk
  • Stinkende winden
  • Bleek zien
  • Moeite met het aangeven van grenzen
  • Slecht kunnen concentreren
  • Tintelingen in handen en/of voeten
  • Gevoel ‘op watten’ te lopen
  • Moeite met je evenwicht, veel vallen en/of stoten
  • ‘Watterig’ gevoel in je hoofd
  • Gevoel jezelf te verliezen in alles
  • Jezelf steeds ‘moeten’ bewijzen
  • Hartkloppingen, kortademig
  • Gewrichtsklachten

De symptomen zijn heel divers, omdat verschillende systemen door een tekort worden aangetast. Vaak worden de klachten afzonderlijk behandeld (zonder succes) Aan een B12 tekort wordt niet gedacht.

Systemen die door een B12 tekort worden aangetast:

  • Zenuwstelsel
  • Hematologisch systeem (bloed, bloedstolling en beenmerg)
  • Immuunsysteem
  • Hart- en vaatstelsel
  • Maag en darmstelsel
  • Bewegingsstelsel (spieren, pezen en botten)
  • Urogenitaalsysteem (urinewegen en geslachtsorganen)

Hoe kun je een tekort aantonen?

De enige manier om hier achter te komen is door een bloedtest. Op het moment dat je jezelf herkent in de bovenstaande symptomen, kun je het beste contact opnemen met je huisarts voor een bloedtest.

Helaas heb je meer dan één test nodig om een B12 tekort aan te tonen. Een tekort is vaak moeilijk vast te stellen. Het is daarom slim om een aantal testen in te doen. Je huisarts zal je op Serum B12 laten testen. Deze test toont het totaal aantal B12 in je bloed aan, maar dat zegt niet zoveel: je wilt weten of B12 ook daadwerkelijk wordt opgenomen in je weefsel. Wanneer B12 niet wordt opgenomen in je weefsel, spreek je van een functioneel tekort. Om erachter te komen of je een functioneel tekort hebt, kun je naast Serum B12 ook andere test laten uitvoeren.

Metingen minder dan 150-200 pmol/l, geven een tekort aan. De ondergrens is erg scherp afgesteld. Er zijn veel mensen met een waarde van 350 pmol/l die toch ernstige klachten hebben. Vandaar er ook wel over een grijs gebied wordt gesproken, deze ligt tussen de 200 en 450 pmol/l.

Welke uitzonderingen zijn er?

Er zijn twee opvallende aandoeningen waarbij er een duidelijk opname probleem is. Deze mensen moeten sowieso geen (smelt) tablet krijgen, maar een injectie met B12.

  1. Pernicieuze anemie (De ziekte van AddisonBiermer)
    Laat je niet in de war brengen door deze benaming. Veel mensen met Pernicieuze anemie hebben geen bloedarmoede. Deze aandoening kun je al vanaf je kindertijd hebben. Bij deze aandoening kan de maag geen Intrinsieke Factor aanmaken die B12 nodig heeft om opgenomen te worden. Het is met twee aanvullende bloedtesten te achterhalen. Vraag je arts je bloed te controleren op IF antistoffen en antistoffen tegen pariëtale cellen. De therapie bij deze aandoening bestaat uit periodieke levenslange injecties in je bil of bovenbeenspier.
  2. Gecombineerde strengziekte
    De aandoening bestaat uit de combinatie van sensibele (gevoels) prikkelings– en uitvalsverschijnselen. Soms gaat het samen met een fenomeen dat Lhermitte wordt genoemd. Bij Lhermitte ervaar je elektrische sensaties in je armen (handen) en benen (voeten) bij het vooroverbuigen van je hoofd. Ook bij deze aandoening zijn injecties nodig om een verdere verslechtering te voorkomen en/of te stoppen.

Waar zit B12 in?

B12 zit met name in dierlijke producten zoals melk, vlees, vis en eieren. Ook zit het een beetje in plantaardige producten, bijvoorbeeld gedroogd zeewier en algen. B12 in plantaardige producten is echter meestal in een vorm die het lichaam niet goed opneemt.

Per dag heb je 2,8 mcg B12 nodig, terwijl je per dag ongeveer 4,2 mcg binnen krijgt via onze voeding. Dat is dus ruim voldoende!

Let op: Bij een veganistisch menu krijg je via je voeding nagenoeg geen B12 binnen! 

Vermoeidheid en B12

Hoe wordt B12 opgenomen?

Aangenomen wordt dat we ooit eens zelf B12 konden aanmaken. Aangezien B12 nu ruimschoots in onze voeding is, is ons lichaam overgegaan van van zelf aanmaken naar opnemen. Het aanbod van B12 is niet het probleem: het opnemen is ingewikkeld en kwetsbaar geworden, waardoor tekorten op de loer liggen. Laten we eens kijken hoe de opname in zijn werk gaat.

  • De opname van B12 begint in je mond. Je speeksel bevat haptocorrine wat zich in de maag bindt aan B12.
  • Vervolgens bindt B12 zich, onder invloed van spijsverteringssappen, in het begin van je dunne darm aan Intrinsieke Factor wat in je maag wordt geproduceerd.
  • Als laatste wordt aan het einde van je dunne darm B12 opgenomen in het bloed en vervoerd naar je cellen.

In de onderstaande afbeelding een gedetailleerd overzicht:

De ingewikkelde opname van vitamine B12

Wat kun jij doen?

Wat kun jij doen? Alle antwoorden op een rij:

Eet met aandacht. Speeksel bevat haptocorrine. Door goed te kauwen vermengt je speeksel zich optimaal met je eten, om zo voldoende haptocorrine mee te geven voor de verdere opname.
Maagzuur bevat Intrinsieke Factor, wat essentieel is voor de verdere opname van B12. Om je maagzuur te optimaliseren kun je 1 theelepel ongepasteuriseerd appelazijn of citroensap drinken voor je eten. Innemen van betaïne- HCl is zeker te overwegen. Heb je een gastric bypass (maagverkleining)? Overweeg serieus om B12 injecties te vragen.
Stress heeft een negatieve invloed op de aanmaak van maagzuur.Denk aan meditatie, mindfullness en ontspannende kruiden, zoals bijvoorbeeld Melisse, Rhodiola en Valeriaan
Dan is een bacteriële overgroei een serieus probleem, met als gevolg o.a verminderde opname van B12. Darmgezondheid is heel belangrijk. Met name bacterie overgroei in de dunne darm. Bacteriën, zoals Clostridia, gebruiken de B12 voor zichzelf, waardoor er minder beschikbaar is voor jou Ontlastingsonderzoek om dit vast te stellen. In mijn pijnprogramma Het Pijnherstelplan is een ontlastingsonderzoek mogelijk.
Last van darmklachten zoals M.Crohn, Colitis ulcerosa, lekkende darmsyndroom en/of coeliakie?Behandeling van deze darmklachten door bijvoorbeeld je voeding aan te passen. Download mijn gratis checklist waarin ook voor een basis voedingsadvies staat. Laat zeker je B12 status testen. Darmklachten en B12 tekort gaan vaak samen
Door spijsverteringssappen wordt de haptocorrine losgemaakt van de B12 en vervolgens gekoppeld worden aan de Intrinsieke Factor. Dit mechanisme kan minder goed werken door het ‘overvragen’ van de alvleesklier. Dit komt vaak door veel te snacken tussen de maaltijden door, dus verminder je snackgedrag en groei toe naar maximaal drie keer per dag eten, zodat je je alvleesklier niet gaat overvragen

Moet ik nu wel of niet extra vitamine B12 slikken?

Mijn advies: ga niet zomaar extra vitamine B12 slikken. Of een multi-vitamine met B12. Mocht je het gevoel hebben dat je klachten passen in een B12 tekort dan eerst laten testen door middel van een bloedtest.

Wanneer je zomaar extra B12 gaat slikken kun je later een tekort veel moeilijker vaststellen. Nog moeilijker wordt het om na te gaan of je een pil of injecties nodig heb.

Dat moet ik even uitleggen: Door het slikken van een pil krijg je wel een verhoogde waarde B12 in je bloed. Dat is goed zou je denken. Bij sommige mensen verdwijnen de klachten niet ondanks een hogere bloedwaarde uitslag. Dit fenomeen wordt ook wel “vals verhoogd” genoemd. Zowel jij als je arts denken dat je bloedwaarde prima is en gaan op zoek naar een andere oorzaak. Veel tijd wordt dan verloren. Wellicht was je waarde laag en had je wel injecties nodig.

Ben je al begonnen met slikken? Laat dan nu je bloed testen en over drie maanden nog eens. Bij een tekort zal er een daling zichtbaar zijn. Wel kun je starten met het optimaliseren van je spijsvertering met de bovenstaande tips, zodat je op een natuurlijke manier B12 opneemt.

Wie ben ik?

Marike Korenhof

Ik ben Marike Korenhof, pijntherapeut en ervaringsdeskundige.Sinds 2010 heb ik een eigen praktijk in natuurgeneeskundige, kruiden- en orthomoleculaire therapie. Al tijdens mijn zes jarige opleiding was ik verbaasd over de eenzijdige informatie die wij als patiënten/consumenten krijgen over onze gezondheid. Dat was voor mij een reden om met blogberichten te starten. Ik hoop een ander geluid te laten horen, zodat jij een meer afgewogen beslissing kan nemen over je natuurlijke herstel van chronische pijn.

Nieuwsgierig? Wellicht is het pijnherstelplan iets voor jou! Maak eens een vrijblijvende afspraak voor een gratis sessie.

Maak er een mooie dag van!🙋🏽‍♀️