B12 zinvol bij vermoeidheid en chronische pijn? Met super handige tips!

Is B12 slikken zinvol bij vermoeidheid en chronische pijn?
Vermoeidheid is, na je chronische pijn, waarschijnlijk je grootste klacht. Even snel een pilletje vitamine B12 slikken is dan heel verleidelijk, want B12 heb je nodig om energie te maken. Maar is het wel nodig of zinvol? Onze voeding zit vol met B12. Hoe kan het dan dat je alsnog een tekort kunt hebben?

Symptomen van een B12 tekort

De lijst met symptomen dat hoort bij een B12 tekort is erg lang. De symptomen kunnen per persoon verschillen. Bij de één zijn het neurologische klachten, zoals doof en/of tintelend gevoel in handen en voeten. Bij de ander is het met name chronische pijn. Dit maakt een B12 tekort vaag en wordt zodoende vaak over het hoofd gezien als diagnose.
De meest voorkomende symptomen zijn:

  • Moe, vermoeidheid
  • Hoge bloeddruk
  • Stinkende winden
  • Bleek zien
  • Moeite met het aangeven van grenzen
  • Slecht kunnen concentreren
  • Tintelingen in handen en/of voeten
    • Gevoel ‘op watten’ te lopen
    • Moeite met je evenwicht, veel vallen en/of stoten
    • ‘Watterig’ gevoel in je hoofd
    • Gevoel jezelf te verliezen in alles
    • Jezelf steeds ‘moeten’ bewijzen
    • Hartkloppingen, kortademig
    • Gewrichtsklachten

De symptomen zijn heel divers, omdat verschillende systemen door een tekort worden aangetast. Vaak worden de klachten afzonderlijk behandeld (zonder succes) Vaak wordt een tekort aan B12 niet aan gedacht.

Systemen die door een B12 tekort worden aangetast:

  • Zenuwstelsel
  • Hematologisch systeem (bloed, bloedstolling en beenmerg)
  • Immuunsysteem
  • Hart- en vaatstelsel
  • Maag en darmstelsel
  • Bewegingsstelsel (spieren, pezen en botten)
  • Urogenitaalsysteem (urinewegen en geslachtsorganen)

Hoe kun je een tekort aantonen?

De enige manier om hier achter te komen is door een bloedtest. Op het moment dat je jezelf herkent in de bovenstaande symptomen, kun je het beste contact opnemen met je huisarts voor een bloedtest.

Helaas heb je meer dan één test nodig om een B12 tekort aan te tonen. Een tekort is vaak moeilijk vast te stellen. Het is daarom slim om een aantal testen in te doen. Je huisarts zal je op Serum B12 laten testen. Deze test toont het totaal aantal B12 in je bloed aan, maar dat zegt niet zoveel: je wilt weten of B12 ook daadwerkelijk wordt opgenomen in je weefsel. Wanneer B12 niet wordt opgenomen in je weefsel, spreek je van een functioneel tekort. Om erachter te komen of je een functioneel tekort hebt, kun je naast Serum B12 ook laten testen op Methylmalonzuur (MMA) en Homocysteïne. Deze twee testen samen zeggen indirect of B12 is opgenomen in het weefsel.

Metingen die minder dan 150-200 pmol/l aangeven, geven een tekort aan. De ondergrens is erg scherp afgesteld, aangezien er veel mensen met een waarde van 350 pmol/l die ernstige klachten hebben. Vandaar er ook wel over een grijs gebied wordt gesproken, deze ligt tussen de 200 en 450 pmol/l.

Welke uitzonderingen zijn er?

Er zijn twee opvallende aandoeningen waarbij er een duidelijk opname probleem is. Wellicht herken je je in deze klacht(en).

  1. Pernicieuze anemie (De ziekte van AddisonBiermer)
    Laat je niet in de war brengen door deze benaming. Veel mensen met Pernicieuze anemie hebben geen bloedarmoede. Deze aandoening kun je al vanaf je kindertijd hebben. Bij deze aandoening kan de maag geen Intrinsieke Factor aanmaken die B12 nodig heeft om opgenomen te worden. Het is met twee aanvullende bloedtesten te achterhalen. Vraag je arts je bloed te controleren op IF antistoffen en antistoffen tegen pariëtale cellen. De therapie bij deze aandoening bestaat uit periodieke levenslange injecties in je bil of bovenbeenspier.
  2. Gecombineerde strengziekte
    De aandoening bestaat uit de combinatie van sensibele (gevoels) prikkelings– en uitvalsverschijnselen. Soms gaat het samen met een fenomeen dat Lhermitte wordt genoemd. Bij Lhermitte ervaar je elektrische sensaties in je armen (handen) en benen (voeten) bij het vooroverbuigen van je hoofd. Bij deze aandoening zijn injecties nodig om een verdere verslechtering te voorkomen en/of te stoppen.

Waar zit B12 in?

Vermoeidheid en B12B12 zit met name in dierlijke producten zoals melk, vlees, vis en eieren. Ook zit het een beetje in plantaardige producten, bijvoorbeeld gedroogd zeewier en algen. B12 in plantaardige producten is echter meestal in een vorm die het lichaam niet goed opneemt.

Per dag heb je 2,8 mcg B12 nodig, terwijl je per dag ongeveer 4,2 mcg binnen krijgt via onze voeding. Dat is dus ruim voldoende!

Let op: Bij een veganistisch menu krijg je dus via je voeding nagenoeg geen B12 binnen! 

Hoe wordt B12 opgenomen?

Aangenomen wordt dat we ooit eens zelf B12 konden aanmaken. Aangezien B12 nu ruimschoots in onze voeding is, is ons lichaam overgegaan van van zelf aanmaken naar opnemen. Het aanbod van B12 is niet het probleem: het opnemen is ingewikkeld en kwetsbaar geworden, waardoor tekorten op de loer liggen.

Laten we eens kijken hoe de opname in zijn werk gaat.

  • De opname van B12 begint in je mond. Je speeksel bevat haptocorrine wat zich in de maag bindt aan B12.
  • Vervolgens bindt B12 zich, onder invloed van spijsverteringssappen, in het begin van je dunne darm aan Intrinsieke Factor wat in je maag wordt geproduceerd.
  • Als laatste wordt aan het einde van je dunne darm B12 opgenomen in het bloed en vervoerd naar je cellen.

In de onderstaande afbeelding een gedetailleerd overzicht:

De ingewikkelde opname van vitamine B12

Wat kun jij doen?

Speeksel bevat haptocorrine, dus …
Eet met aandacht. Door goed te kauwen vermengt je speeksel zich optimaal met je eten, om zo voldoende haptocorrine mee te geven voor de verdere opname.
De aanmaak van maagzuur (Intrinsieke Factor) is essentieel voor de verdere opname van B12 dus …
Om je maagzuur te optimaliseren kun je 1 theelepel ongepasteuriseerd appelazijn drinken voor je eten.
Stress heeft een negatieve invloed op de aanmaak van maagzuur dus …
Denk aan meditatie, mindfullness en ontspannende kruiden, zoals bijvoorbeeld Melisse, Rhodiola en Valeriaan
Bacterie overgroei in de dunne darm. Bacteriën, zoals Clostridia, gebruiken de B12 voor zichzelf, waardoor er minder beschikbaar is voor jou, dus …
Ontlastingsonderzoek om dit vast te stellen. In mijn pijnprogramma Het Chronisch Pijnherstelplan is een ontlastingsonderzoek mogelijk.
Darmklachten zoals M.Crohn, Colitis ulcerosa, lekkende darmsyndroom en coeliakie aanpakken door …
Behandeling van deze darmklachten door bijvoorbeeld je voeding aan te passen. Download mijn checklist voor een basis voedingsadvies. Laat ook je B12 status testen
Door spijsverteringssappen wordt de haptocorrine losgemaakt van de B12 en vervolgens gekoppeld worden aan de Intrinsieke Factor. Dit mechanisme kan minder goed werken door het ‘overvragen’ van de alvleesklier. Dit komt vaak door veel te snacken tussen de maaltijden door, dus …
Verminder je snackgedrag en groei toe naar maximaal drie keer per dag eten, zodat je je alvleesklier niet gaat overvragen

Moet ik nu wel of niet extra vitamine B12 slikken?

Mijn advies: ga niet zomaar extra vitamine B12 slikken. Mocht je het gevoel hebben dat je klachten passen in een B12 tekort dan moet je dat eerst laten testen. Wanneer je eerst extra B12 gaat slikken kun je later een tekort veel moeilijker vaststellen. Ben je al begonnen met slikken? Laat dan nu je bloed testen en over drie maanden nog eens. Bij een tekort zal er een daling zichtbaar zijn.

Wel kun je starten met het optimaliseren van je spijsvertering met de bovenstaande tips, zodat je op een natuurlijke manier B12 opneemt.